BECO

In het kader van een subsidieprogramma van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM)  werd er tijdens de afgelopen drie jaar een gratis eco-efficiëntiedoorlichting aangeboden aan zo’n 1000 KMO’s uit verschillende sectoren. Vooral het laatste scanjaar besteedde speciale aandacht aan de doorlichting van bedrijven uit specifieke sectoren. BECO werd door de OVAM als scanadviseur aangesteld voor bedrijven uit de grafische sector, bouwbedrijven, textielbedrijven en overige (diensten)bedrijven. Ook bedrijven met een eigen productontwikkeling werden door BECO onder de loep genomen. 
 
Eco-efficiëntie bundelt ecologische en economische winst, waardoor bedrijven voor dezelfde productie minder energie, water en grondstoffen nodig hebben. Bedrijven die deelnamen aan het scanprogramma kregen een gratis doorlichting waarbij o.a. gekeken werd naar de efficiëntie op gebied van transport, energie, afval, productontwerp, ketenbeheer, management e.d. Via een overzicht van de voor hen relevante maatregelen kregen de bedrijven een stimulans om de eco-efficiëntie in de bedrijfsvoering op te krikken.
Algemeen kan gesteld worden dat bij het grootste deel van de bedrijven, ongeacht de sector, energie en transport als meest relevante kansgebieden voor besparing konden beschouwd worden.

Efficiëntie in de bedrijfsprocessen

Transport (personen en goederen) is een grote kostenpost en veroorzaakt ook een groot deel van de milieubelasting van een bedrijf. Het aankoopgedrag van bedrijven kan hierop inspelen, zowel voor personenwagens en bestelwagens als voor vrachtwagens. Naast de techniek van de wagen en de keuze van de brandstof, heeft ook de wijze waarop het voertuig wordt gebruikt een wezenlijke invloed op de uiteindelijke transportkost. Via eco-drivingtraining en sensibilisering van de werknemers zal duurzamer omgesprongen worden met de voertuigen. Dit verlaagt de economische en ecologische kosten en verhoogt het comfort voor de werknemers.

De maatregelen om energie te besparen lopen sterk uiteen per bedrijf en per sector. Door de invoering van een aantal organisatorische en gedragsmaatregelen kan op eenvoudige wijze energie bespaard worden. Grotere besparingen zijn te realiseren door structurele veranderingen aan bv. de verlichting, verwarming e.d.

Verlichting neemt in veel bedrijven een groot deel van het energieverbruik voor zijn rekening. Een goede keuze van type lampen en armaturen, afgestemd op het nodige verlichtingsniveau, en een optimale (automatische) regeling van de verlichting kan het energieverbruik voor verlichting drastisch doen dalen. Ook buitenverlichting en verlichting op werven van bouwbedrijven mag niet vergeten worden.

Ook de verwarming, isolatie en koeling lijkt in veel bedrijven voor verbetering vatbaar. Verwarmingsketels zijn vaak verouderd en isolatie ontbreekt. Koeling wordt dikwijls gebruikt waar het mits eenvoudige maatregelen kan vermeden worden. Een goede regeling van verwarming en koeling ontbreekt in veel bedrijven. Specifiek voor bouwbedrijven zijn het de werfketen die een hoop geld kosten omdat de elektrische verwarming er veelal nooit wordt uitgeschakeld. Installatie van een digitale schakelklok die de verwarming automatisch regelt kan zich al na 1 à 2 maanden terugverdienen.

Afval

Ook afvalpreventie en afvalsortering verdienen bij veel bedrijven nog extra aandacht.

Afval van grond- en hulpstoffen uit de processen zorgt eigenlijk voor dubbel weggegooid geld. Bedrijven betalen niet alleen voor de afvalverwerking (de containerhuur, het ledigen, afvoerkosten, enz.), maar hebben vaak ook eerst ingekocht wat later in de afvalcontainer belandt. Vooral bij grafische bedrijven (papierafval van snijresten en inschiet), schrijnwerkerijen (zaagresten) en kunststofverwerkende bedrijven (productie-uitval) zorgen deze grondstofverliezen voor een grote kost. Meer en meer bedrijven trachten deze verlieskost te reduceren door ze te recupereren in het productieproces, ze in te zetten als grondstof voor andere (interne of externe) processen of te gebruiken als brandstof voor verwarming van de bedrijfsgebouwen.

Afvalpreventie is één zaak, afvalsortering is een andere. Omdat de verwerkingskost van recycleerbare fracties (zoals kunststof folie, karton, hout en piepschuim) veelal goedkoper is, kunnen bedrijven flink besparen op de afvalkosten door deze apart aan te bieden aan de afvalophalers. Sensibilisatie van werknemers en interne communicatie over de voordelen en kostenbesparingen zijn hierin uitermate van belang om de juiste opvolging te garanderen.

Ecologische productontwikkeling

Bedrijven die eigen producten ontwikkelen, werden tijdens de doorlichting ook gescreend op basis van het ecodesign potentieel van de producten. De ecologische impact van producten kan verminderd worden door over alle levensfases na te denken (materialen – productie  – gebruik – afdanking) en elke stap trachten te optimaliseren.

Alternatieve grond- en hulpstoffen zijn volop in ontwikkeling, denk maar aan biodegradeerbare kunststoffen, watergedragen lijmen en verven, FSC-hout en papier, enz. Bedrijven lijken echter terughoudend omwille van bijkomende testen en tijdelijk onzekerheid. Nochtans kunnen mogelijke milieulabels op de producten, zeker in de toekomst, een serieuze meerwaarde gaan betekenen voor (potentiële) klanten. Bij het productontwerp ook nadenken over de eindelevensduur kan de productkringloop sluiten door recyclage, biodegradatie of hergebruik. Bedrijven kunnen dit zelf in de hand werken door bv. een terugnamesysteem op te zetten voor producten en zelf te zorgen voor de recyclage ervan.

Kortom, door innovatieve, milieuvriendelijke productontwerpen kunnen bedrijven inspelen op de (toekomstige) vraag van de klant en zo hun concurrentiepositie versterken.

Meer informatie over eco-efficiëntie is hier terug te vinden. De eco-efficiëntiescan is nu ook online beschikbaar.
Voor meer informatie kunt u ook terecht bij Kristel Lens, via e-mail (lens@beco.be) of telefonisch op 03 205 91 62.